Leestijd: 2 minuten

De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 in Renkum laten een helder beeld zien: inwoners kiezen steeds vaker voor lokale partijen, terwijl landelijke partijen terrein verliezen.

Dat is opvallend, want nog maar vijf maanden eerder waren de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Toen boekten partijen als Democraten 66 (D66) en het Christen-Democratisch Appèl (CDA) nog goede resultaten. De verwachting was dat dit succes lokaal zou doorwerken. Dat gebeurde niet.

Landelijke partijen: hoge verwachtingen, magere opbrengst

Wie naar de cijfers kijkt, ziet dat D66 en CDA het lastig hadden: D66 verloor in vijf maanden tijd ruim 2.100 kiezers in Renkum en het CDA verloor 1.295 kiezers.
Vergeleken met de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 groeiden ze wel iets, maar dat was beperkt:

Partij Verschil t.o.v. 2022 Zetels 2022 → 2026
CDA +120 stemmen 1 → 2
D66 +463 stemmen 3 → 4

Dat klinkt positief, maar gezien de verwachtingen is het resultaat teleurstellend.

Lokale partijen: de echte winnaars

De echte verschuiving vond plaats bij de lokale partijen. Zij wonnen samen: +1.176 stemmen, een groei van 22%. Dat is een forse stijging. Tegelijkertijd verloren de traditionele landelijke partijen in Renkum (GroenLinks/PvdA, D66, VVD en CDA samen) juist: –521 stemmen

Ook nieuwkomer SP Renkum deed zijn intrede met 714 stemmen, wat laat zien dat kiezers openstaan voor nieuwe keuzes.

GroenLinks/PvdA: onverwacht verlies

Een opvallende uitslag is die van GroenLinks/PvdA. Deze combinatie verloor: 575 stemmen. Dat is bijzonder, omdat deze partijen normaal juist een stabiele achterban hebben in Renkum. Dit wijst erop dat ook trouwe kiezers zijn gaan twijfelen of zijn overgestapt.

VVD: historisch slechte uitslag

De grootste klap viel bij de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD): –529 stemmen, overgebleven: 1.761 stemmen. Resultaat: 2 zetels. Dit is een van de slechtste resultaten sinds de Tweede Wereldoorlog. Alleen in 1953 deed de partij het nog slechter.

Wat betekent dit voor Renkum?

De boodschap van de kiezer lijkt duidelijk: minder vertrouwen in landelijke partijen op lokaal niveau, meer waardering voor lokale partijen en twijfel over partijen met interne verdeeldheid (zoals afsplitsingen).
In gewone woorden: inwoners kiezen steeds vaker voor partijen die dichtbij staan en zich specifiek richten op Renkum zelf.

Conclusie

De verkiezingen van 2026 laten een duidelijke trend zien: lokale politiek wint, landelijke partijen verliezen grip. Voor landelijke partijen is dit een waarschuwing. Voor lokale partijen een bevestiging dat hun aanpak werkt.