Column: Een probleem dat nooit een probleem hoefde te zijn

Leestijd: 3 minuten

0:00

Wie de discussie rond het gemeentehuis van Renkum volgt, zou bijna denken dat we te maken hebben met een gebouw op instorten. Maar wie de stukken leest, ziet iets anders: een jarenlang zoekproces, vol wisselende ambities, waarbij de conclusie eigenlijk al vroeg vaststond en vervolgens steeds opnieuw werd losgelaten.

Wekelijks worden onze mensen van de LeefBaar Renkum fractie aangesproken op het gemeentehuis. “Wat zijn de plannen?” En als iemand er recent binnen is geweest, “er is toch niets mis met het pand?” Tijd voor een terugblik. De discussie begint niet vandaag of gisteren, maar al in 2017. Toen lag er al een voorstel tot renovatie. De raad gaf echter eerst opdracht om breder te kijken: nieuwbouw, huur of herinrichting.
Wat volgde was geen duidelijk besluit, maar een traject van onderzoeken, varianten en heroverwegingen.

Van duidelijke voorkeur naar eindeloze twijfel

In 2019 en 2020 werden de scenario’s uitgewerkt. De uitkomst? De raad sprak een duidelijke voorkeur uit voor renovatie van het bestaande, monumentale gemeentehuis. Nieuwbouw en huur vielen feitelijk af. Daarmee leek de koers helder.

Maar vervolgens gebeurde iets opmerkelijks: er werd niet doorgepakt. Niet omdat renovatie onmogelijk was, maar omdat het “financieel lastig” werd gevonden. In plaats van kiezen, werd het proces opnieuw opgestart. Minimale instandhouding werd onderzocht zonder echte oplossing.

En zo begon het patroon dat we tot op de dag van vandaag zien: niet beslissen, maar blijven onderzoeken.

Nieuwe ideeën, zelfde uitkomst

Na corona kwam er een nieuw inzicht: hybride werken betekent minder ruimte nodig. Dat bood kansen. Het gemeentehuis kon slimmer benut worden, bijvoorbeeld met andere functies zoals bibliotheek, horeca of woningen.
Ook hier bleek weer: het gebouw zelf was niet het probleem. Integendeel, het bood juist mogelijkheden.

Maar ook dit plan strandde. Niet omdat het gebouw ongeschikt was, maar omdat het concept als geheel niet haalbaar werd geacht. Vervolgens werd opnieuw teruggegrepen op… renovatie. We zijn dan inmiddels jaren verder en terug bij het begin.

Het “probleem” van het gebouw

Ja, het gemeentehuis heeft gebreken. Het is ouder, installaties zijn verouderd en onderhoud is nodig. Maar dat is geen uitzondering; dat geldt voor vrijwel elk gebouw van deze leeftijd.
Belangrijker is wat de stukken óók zeggen: renovatie levert een functioneel, duurzaam en toekomstbestendig gebouw op, passend bij de organisatie én met respect voor het monumentale karakter. Met andere woorden: het gebouw is niet afgeschreven, het vraagt investering.

En dat is precies waar het debat scheef is gegroeid. Onderhoud en renovatie worden gepresenteerd als probleem, terwijl het in werkelijkheid een normale verantwoordelijkheid is. Tel daarbij op niet-bestaande arbo-problemen, een fijne moderne werkplek noodzakelijk voor medewerkers en mensen die aangeven niet bij de gemeente te willen komen werken als drogredenen aan de raad als feiten gepresenteerd.

De vlucht naar tijdelijke oplossingen

In plaats van deze verantwoordelijkheid te nemen, kiest de gemeente inmiddels voor tijdelijke huisvesting, zelfs buiten de gemeente.
Dat leidt tot een opmerkelijke situatie:

  • De organisatie wordt opgesplitst
  • Dienstverlening komt onder druk te staan
  • Extra kosten ontstaan door huur en verhuizing
  • En ondertussen blijft het eigen gebouw bestaan

Zelfs het college erkent dat deze opsplitsing “ingrijpende gevolgen” heeft voor samenwerking en dienstverlening. De vraag dringt zich op: waarom doen we dit, als renovatie al jaren als logische optie op tafel ligt?

De kern: geen gebrek aan gebouw, maar aan besluitvorming

Wie de lijn sinds 2017 volgt, ziet één constante:
niet het gebouw is het probleem, maar het ontbreken van een consistente keuze.

  • Renovatie was steeds in beeld
  • Renovatie had vaak de voorkeur
  • Alternatieven zijn onderzocht en afgevallen
  • En toch wordt er steeds opnieuw gezocht naar iets anders

Het resultaat is voorspelbaar: vertraging, extra kosten en groeiende onzekerheid.

Tot slot

Het gemeentehuis van Renkum is geen mislukking. Het is een monumentaal gebouw met potentie, dat, zoals zoveel publieke gebouwen, onderhoud en aanpassing nodig heeft.

De vraag is niet of het gebouw geschikt is. Die vraag is al meerdere keren beantwoord.
De echte vraag is: durven we eindelijk te kiezen voor wat al jaren voor de hand ligt?

Want één conclusie is moeilijk te ontkennen: verhuizen was geen noodzaak; het was een gevolg van uitstel.

Leefbaar Renkum

  • blijft kritisch op het proces rond het gemeentehuis
  • wil minder onderzoek, meer besluiten
  • wil dat inwoners meer betrokken worden
  • let sterk op kosten en efficiëntie

Deze week werd weer eens officieel aan ons bevestigd dat wat we in 2023 ontdekten, de 3 hoofdargumenten argumenten voor een 20 miljoen kostende verbouwing van het bestaande gemeentehuis: 1. Arbo niet in orde; 2. Medewerkers willen een moderne werkplek: 3. Mensen willen niet komen werken bij de gemeente Renkum vanwege de huidige staat van het gebouw geen enkele onderbouwing kent. We blijven verder proberen het gemeentehuis te behouden, desnoods tijdelijk, voor raadsvergaderingen bijvoorbeeld en de inwoners service. En als het dan onomkeerbaar is geworden dat we het van de hand gaan doen, dan betaalbare en goedkope woningen ervoor in de plaats.